دلیل اهمیت این موضوع

کنکور یکی از بزرگترین امتحانات زندگی دانش‌آموزان است. آزمونی که با آینده‌ی تحصیلی و شغلی آنان پیوند ناگسستنی دارد. هر شخصی بر اساس علایق و خواسته‌های خود، هدف اصلی را مشخص کرده و برای رسیدن به آن تلاش می‌کند. اما گاهی افکاری باعث بهم ریختن برنامه‌ها و سخت‌تر شدن این مسیر می‌شود. ترس از شکست در کنکور، مسئله‌ای است که تقریبا تمام افراد شرکت کننده در این آزمون بزرگ و سراسری تجربه‌اش کردند. اما این ترس‌ ناشی از چیست؟ چگونه می‌توانیم با وجود این افکار روی هدف خود تمرکز کنیم و با آن مقابله کنیم؟ برای رسیدن به پاسخ با ما همراه باشید.

ترس چیست؟

مقاله ترس از شکست در کنکور
برای بررسی علمی این نوع ترس با ما همراه باشید

بیایید برای حل موضوع ترس از شکست در کنکور، در ابتدا به تعریفی از حس ترس بپردازیم. ترس مانند تمامی عواطف و احساسات نوعی حس درونی برای جلوگیری از آسیب‌های احتمالی است که فرد را مجبور می‌کند، تا برای موفقیت و عدم شکست تلاش کند تا به پیروزی برسد. شاید در نگاه اول این حس کاملا مفید و در جهت موفقیت فرد باشد ولی باید بدانید که ترس اختلالاتی چون انواع فوبیا، وسواس و بسیاری مشکلات دیگر را از سنین پایین برای فرد ایجاد می‌کند و اگر نسبت به آنها بی‌توجهی شود و در صورت نیاز اقدامات لازم برای درمان فرد صورت نگیرد، این اختلالات تا آخر عمر همراه فرد خواهند ماند!

ترس مانند تمام احساسات و عواطف مختلف تنها دارای ابعاد منفی و مضر نیست و تاثیرات مثبتی را نیز در افراد بر جای می‌گذارد؛ که در ادامه به تعدادی از آنها اشاره خواهیم کرد:

ابعاد و جنبه‌های مثبت ترس

حس ترس و استرس اگر به جا و به اندازه‌ باشد؛ نه تنها ضرری به فرد نمی‌رساند، بلکه می‌تواند مفید هم واقع شود! برای مثال اگر در آزمونی تراز شما از تراز رقیبانتان پایین‌تر باشد، باعث می‌شود که شما احساس ترس کرده و برای آزمون‌های بعدی خود را آماده‌تر از بقیه نشان دهید که این یکی از جنبه‌های ترس است. حتی گاهی اوقات حس ترس باعث می‌شود که فرد برای آینده و برای جلوگیری از شکست برنامه‌ریزی کند و از انجام کارهای بیهوده و پر ریسک بپرهیزد.

ابعاد و جنبه‌های منفی ترس

نباید گمان کنید که ترس همیشه مفید است و باعث پیشرفت شما می‌شود، چرا که ابدا اینطور نیست. هر فردی ممکن است در برنامه‌های خود دچار شکست و عدم پیروزی شود و پس از آن ترس از شکست در سایر برنامه‌ها باعث عقب افتادن او از برنامه‌ریزی و عدم پیشرفت و موفقیت وی می‌گردد.

حتی بسیاری از افراد بدون اینکه شکستی را در زندگی تجربه کنند، از ترس شکست‌های احتمالی از انجام کار و ریسک در فعالیت‌های خود پرهیز می‌کنند! ترس از شکست در کنکور نیز یکی از این موارد است. حتما شما نیز جمله‌ی ” ترس برادر مرگ است” را شنیده‌اید. جمله‌ای کاربردی و درس‌آموز برای افرادی که از ترس شکست دست به کاری نمی‌زنند و فقط منتظر شرایط مطلوب باقی می‌مانند!

زمانی که در مسیر رسیدن به اهدافتان از اتفاقات ناگوار بترسید و دائم عدم پیروزی را تصور کنید، باعث می‌شود که مدام به این موضوع فکر کرده و در نهایت آن را جذب کنید و انرژی خود را نیز صرف فکر کردن به این افکار مخرب کنید. این ترس‌های کاذب باعث می‌شود که حتی اگر در مسیر خود به موفقیت‌ها و پیروزی‌هایی دست پیدا کردید؛ آن را ناشی از شانس و اقبال بدانید و برای تلاش و زحمات خود هیچ اهمیتی قائل نشوید. این اتفاقات باعث عدم پیشرفت شما و عدم دستیابی به اهداف و خواسته‌هایتان می‌شود و با این روش هرگز نمی‌توانید روی موفقیت و پیروزی را ببینید.

شکست بخشی از مسیر ماست!

موفقیت در کنکور
شکست را پله‌ای برای موفقیت قرار دهید

از شکست نترسید، چرا که بخشی از مسیر رسیدن به اهداف شماست. شما با هر شکست تجربه‌های زیادی کسب می‌کنید که تمامی آنها برای رساندن شما به خواسته‌هایتان سودمند و کارآمد خواهند بود. در واقع هر شکست برای شما یک پیروزی است. یک پلی است، برای رسیدن به هدف نهایی شما؛ فراموش نکنید که هیچ انسانی وجود ندارد که طعم شکست در راه رسیدن به خواسته‌هایش را تجربه نکرده باشد!

چرا ترس از شکست در بین داوطلبین کنکور بسیار زیاد است؟

حالا که با کلیات این حس عجیب و غریب که گاهی مفید است و گاهی مضر آشنا شدیم، خوب است به بحث اصلی خود یعنی ” ترس از شکست در کنکور” بپردازیم. چرا اکثر داوطلبین حس ترس از شکست در این آزمون را تجربه می‌کنند؟ چرا این حس در این راه اینقدر شایع است؟

کنکور پلی است برای مشخص شدن آینده‌ی تحصیلی و حتی آینده‌ی شغلی افراد ولی این موضوع برای برخی از افراد فراتر انتخاب یک شغل و دانشگاه است که همین موضوع باعث اضطراب و فشار بیشتری برای این دسته از دواطبین می‌شود. به طور کلی چند دلیل عمده برای ترس افراد از شکست در این آزمون در موارد زیر خلاصه می‌شود:

مقایسه خود با دیگران

یکی از اصلی‌ترین دلایل اینگونه اضطرابات در افراد، مقایسه خودشان با سایر افراد است. این مقایسه ممکن است گاهی از سوی خانواده و یا معلمان صورت گرفته و باعث افت روحیه و انگیزه فرد شود. گاهی نیز خود فرد با مقایسه خود با فردی که رتبه‌ی بهتر و تراز بالاتری نسبت به خودش دارد، باعث ایجاد ترس و اضطراب می‌شود.

باید بدانید که اینگونه مقایسه‌ها از ریشه نادرست هستند؛ شرایط هیچکدام از افراد مشابه هم نیست که بتوان آنها را نسبت به هم سنجید. اینگونه مقایسه‌ها شاید تا حدی باعث رقابت سالم و افزایش پیشرفت شود ولی در صورت زیاده‌روی در آن باعث می‌شود به بیماری ترس از شکست در کنکور مبتلا شویم!

نداشتن برنامه‌ریزی مناسب

گاهی نیز این استرس ناشی از نداشتن یک برنامه‌ی کامل و جامع است. معمولا داوطلب با دیدن حجم بالای دروس و کتاب‌ها و عدم آمادگی برای خواندن و تست زدن دچار تشویش و اضطراب می‌شود.

اتفاقات ناگهانی و غیر منتظره

سال کنکور، سال شگفتی‌ها است. رخ دادن اتفاقاتی ناگهانی که از قبل آنها را پیش بینی نکرده بودیم؛ مثل بیماری‌ها، فوت عزیزان و… باعث ایجاد ترس و دلهره در افراد می‌شود. خوب است؛ به جای نگرانی و اضطراب در این شرایط سعی کنیم سریعا خود را با محیط و وضعیت وفق داده و سریع‌تر به حالت عادی برگردیم تا بیش از این زمان خود را در این شرایط هدر ندهیم.

چگونه با ترس از شکست در کنکور مقابله کنیم؟

مشکلات مسیر را مانع تصور نکنید، آن‌ها سکوی پرتاب شما هستند

حال که اطلاعات خوبی در این زمینه کسب کردیم و متوجه زیان‌بار بودن این حس در سال سرنوشت ساز کنکور شدیم؛ این سوال برایمان ایجاد می‌شود که چگونه بر ترس از شکست کنکور غلبه کنیم؟ چگونه می‌توانیم این احساسات را در خود کنترل کنیم و مانع ضرر رسانی آن شویم؟

قبول کردن احتمال شکست

اولین کار در این راه همین پذیرش احتمال شکست است. همانقدر که احتمال دارد ما در این راه پیروز شویم و به اهداف خود برسیم؛ شکست و عدم موفقیت نیز یکی از احتمالات موجود است که از همان ابتدای راه باید به آن توجه شود. البته این بدان معنا نیست که تمام مدت به فکر شکست و عدم موفقیت باشیم، بلکه منظور این است که احتمال شکست خوردن را نیز در ذهن خود داشته باشیم؛ در این صورت به طور ناخودآگاه ترس از شکست در کنکور را از خود دور کرده‌ایم.

رو به رو شدن با مشکلات مسیر

کنکور دارای درس‌ها و مطالب متنوعی است. اگر از همان ابتدا نقاط ضعف خود را می‌دانید؛ سریعا به جای فرار از آن‌ها، برطرفشان کنید. برخی داوطلبین از تست‌های سخت و دروسی که در آنها با مشکل رو به رو هستند، فرار می‌کنند! ولی بالاخره باید با آن درس رو به رو شوید. اگر از همین الان با تست‌های سخت مقابله نکنید پس کی قرار است اینکار را انجام دهید؟ شب کنکور؟ پیشنهاد می‌کنیم به این مطلب سایت هم سری بزنید.

داشتن یک برنامه ریزی کامل و جامع

نه تنها در کنکور بلکه در تمام فعالیت‌هایتان یک برنامه‌ریزی خوب و کامل داشته باشید. داشتن یک برنامه‌ریزی راه را برای شما روشن‌تر می‌کند و مغز شما می‌داند که قرار است در روزهای آتی و حتی ماه‌های بعد چه برنامه‌هایی انجام شود و همین موضوع به تمرکز و دقت شما و همچنین کاهش استرستان کمک زیادی می‌کند. از همان ابتدا راه را برای خود مشخص کنید و سپس برای رسیدن به هدف نهایی تمام تلاش خود را به کار بگیرید.

هدفتان را به یکی از موضوعات مورد علاقه‌ی‌تان پیوند دهید

این موضوع به رسیدن شما به هدف بسیار کمک می‌کند. برای مثال اگر به شغلی علاقه زیادی دارید، سعی کنید در زمان‌های خستگی و وقت‌هایی که حس می‌کنید دیگر توان ادامه راه را ندارید؛ به آن شغل و هدف خود فکر کنید. اینکار این راه سخت و دشوار را برای شما هموار و زیبا می‌کند.

ورزش کنید

این تصور که در سال کنکور فقط باید درس خواند و از انجام هر کار دیگری خودداری کرد کاملا غلط است! داوطلبان با این دید معمولا به زودی خسته می‌شوند و نمی‌توانند راه خود را ادامه دهند. سعی کنید تعادل را در سال کنکور رعایت کنید. یکی از فعالیت‌هایی که هم تفریح محسوب می‌شود و هم برای سلامتی‌تان بسیار مفید است، انجام حرکات ورزشی است. ورزش کردن علاوه بر حس نشاط و سلامتی باعث می‌شود، میزان استرس و اضطراب شما تا حد بسیار زیادی کاهش پیدا کند.

کلام آخر

موفقیت در کنکور
به امید موفقیت تحصیلی همه‌ی شما عزیزان😊

این را بدانید؛ که با ترس و اضطراب نه تنها به هدف خود نزدیک نمی‌شوید بلکه میلیون‌ها قدم از آن دور می‌شوید. استرس و اضطراب در سال کنکور یک مسئله‌ی کامل طبیعی است که بسیاری از افراد با آن مواجه می‌شوند، اما این میان کسانی برنده‌اند که بتوانند آن را به نحو احسن کنترل کنند. ترس از شکست در کنکور، یکی از مضرترین و بدترین انواع ترس‌ها است. سعی کنید آن را کنترل کرده و تنها به هدف خود و رسیدن به آن تمرکز کنید. موفق باشید🌹